Gợi Ý 10 Món Chay Ngày Tết Cho Bữa Ăn Thanh Đạm

Mỗi dịp Tết đến, rất nhiều gia đình tìm kiếm các món chay ngày Tết vừa ngon, vừa dễ làm để “giải ngấy” sau những bữa ăn nhiều thịt, nhiều dầu mỡ. Một mâm cơm Tết có thêm vài món chay thanh đạm giúp cả nhà nhẹ bụng hơn, người lớn tuổi ăn ngon miệng, người trẻ bớt lo tăng cân. Bài viết này gợi ý 10 món chay ngày Tết ngon dễ làm cho gia đình, kèm nguyên tắc chọn món, 2 thực đơn mẫu và mẹo dùng nồi chảo phù hợp để mẹ bớt vất vả trong bếp.

Món chay ngày Tết và lý do ngày càng được ưa chuộng

Món chay ngày Tết không còn là “món phụ”, mà đã trở thành lựa chọn quen thuộc trong nhiều gia đình. Sau một năm làm việc bận rộn, Tết là dịp sum vầy, ăn uống thoải mái. Nhưng nếu chỉ xoay quanh thịt kho, giò chả, đồ chiên rán và bánh kẹo, cơ thể rất dễ “quá tải” chất béo, đường, tinh bột.

Khi đưa các món chay vào mâm cơm Tết, bữa ăn trở nên thanh hơn, nhẹ bụng hơn nhưng vẫn đủ đầy. Rau củ, nấm, đậu phụ, các loại hạt bổ sung chất xơ, vitamin, khoáng chất và đạm thực vật, giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, giảm cảm giác đầy hơi, nặng bụng. Chỉ cần từ 3 đến 5 món chay ngày Tết trong mâm cơm, cả nhà đã thấy dễ chịu hơn rất nhiều so với việc chỉ ăn mặn.

Với nhiều gia đình, ăn chay mùng 1 Tết còn mang ý nghĩa tâm linh, hạn chế sát sinh, khởi đầu năm mới thanh tịnh, mong một năm an yên, thuận lợi. Mâm cơm chay ngày Tết vì vậy không chỉ là câu chuyện khẩu vị, mà còn là cách gửi gắm những lời chúc tốt đẹp cho cả nhà.

Nguyên tắc chọn và nấu món chay ngày Tết

Để món chay ngày Tết ngon, đủ chất và không bị ngán, bạn nên lên khung trước thay vì chọn món theo cảm hứng. Một mâm cơm chay cân bằng thường có món nước, món xào hoặc chiên, món kho, món gỏi và món tinh bột.

Cân bằng nhóm món và dinh dưỡng

Khi xây dựng danh sách 10 món chay ngày Tết, hãy đảm bảo:

• Có ít nhất 1 món canh hoặc lẩu chay (ấm bụng, dễ tiêu).
• Có khoảng 2 đến 3 món chiên hoặc xào (tạo cảm giác “đã miệng”, hợp đãi khách).
• Có khoảng 1 đến 2 món kho đậm đà (đưa cơm, hợp người lớn tuổi).
• Có gỏi hoặc rau trộn (giúp mâm cơm tươi, bớt ngán).
• Có xôi, bánh chưng chay hoặc bún, miến (đủ tinh bột).

Đừng quên xen kẽ các nguồn đạm thực vật từ đậu hũ, nấm, các loại đậu và hạt để bữa chay vẫn chắc bụng.

Mẹo nấu món chay không nhạt, không quá dầu

Món chay rất dễ “trôi tuột” nếu nêm nếm sơ sài. Một vài mẹo đơn giản:

• Nấu sẵn nước dùng rau củ (bắp, củ cải, cà rốt, nấm) để dùng chung cho canh, kho và lẩu.
• Kết hợp nước tương, muối, đường, tiêu, gừng, sả, hành baro để tạo tầng hương vị.
• Giảm chiên ngập dầu, ưu tiên chiên ít dầu trên chảo chống dính sâu lòng.
• Xen kẽ món chiên với món luộc, hấp, kho, canh để mâm cơm nhẹ hơn.

Dụng cụ nấu cũng rất quan trọng. Nồi ceramic, nồi chống dính, chảo sâu lòng đáy dày giúp món chay không cháy dính, chín đều, ít tốn dầu và thời gian rửa. Đây là lý do nhiều gia đình chọn các bộ nồi chảo bền, an toàn từ những thương hiệu gia dụng Việt Nam như Kim Hằng để dùng lâu dài cho cả món mặn lẫn món chay.

Gợi ý 10 món chay ngày Tết ngon dễ làm cho gia đình

Dưới đây là 10 món chay ngày Tết dễ mua nguyên liệu, dễ nấu, phù hợp khẩu vị nhiều gia đình. Bạn có thể linh hoạt thay thế tùy số người và thói quen ăn uống.

1. Gỏi ngó sen chay, mở đầu nhẹ nhàng, giòn mát

Gỏi ngó sen chay là món khai vị lý tưởng, vừa giòn, vừa mát. Nguyên liệu chính: ngó sen, cà rốt, dưa leo, rau răm, đậu phộng rang, kèm thêm nấm hoặc tàu hũ ky chiên giòn.

Tất cả được trộn với nước mắm chay pha chua ngọt nhẹ, thêm chút ớt cho dậy vị. Món này gần như không cần đứng bếp nhiều, chỉ chiên sơ nguyên liệu ăn kèm trong chảo chống dính. Gỏi ngó sen giúp mâm món chay ngày Tết tươi tắn, bớt ngán, ăn kèm xôi, bánh chưng hay cơm đều hợp.

2. Chả giò chay (nem rán chay), món chiên “quốc dân”

Chả giò chay luôn nằm trong nhóm món chay ngày Tết được yêu thích. Nhân thường gồm khoai môn, củ sắn, cà rốt, nấm mèo, miến, đậu hũ bóp nhuyễn, trộn với gia vị.

Cuốn bằng bánh tráng, chiên trong chảo chống dính sâu lòng cho vàng đều. Để chả giò giòn lâu, bạn có thể chiên hai lần ở lửa vừa. Khi ăn, dùng kèm xà lách, rau thơm, dưa leo và chén nước chấm chua ngọt. Đây là món vừa hợp cơm, vừa hợp đãi khách.

3. Nấm kho tiêu chay, đậm đà, rất đưa cơm

Nấm kho tiêu là món kho chay vừa đơn giản, vừa “đưa cơm”. Bạn có thể dùng nấm rơm, nấm bào ngư, nấm đùi gà hoặc nấm đông cô.

Nấm xào sơ với ít dầu, sau đó kho với nước dùng rau củ, nước tương, tiêu, gừng, chút đường cho sệt lại. Nên dùng nồi đáy dày hoặc nồi ceramic để nấm thấm đều gia vị mà không cháy. Đây là món chay ngày Tết thường được người lớn tuổi yêu thích vì đậm mà không ngấy.

4. Canh nấm rau củ chay, tô canh ấm bụng ngày Tết

Bữa cơm Tết khó trọn vẹn nếu thiếu một tô canh nóng. Canh nấm rau củ chay là lựa chọn nhẹ nhàng, dễ tiêu.

Nấu nước dùng từ bắp, củ cải, cà rốt, sau đó thêm nấm (kim châm, đùi gà, nấm hương), bông cải, đậu hũ non, nêm với muối, nước tương, tiêu, chút dầu mè. Món này hợp với mọi lứa tuổi, giúp cân bằng lại khi mâm cơm đã có nhiều món chiên, kho.

5. Đậu hũ sốt nấm hoặc sốt cà chay, bổ sung đạm thực vật

Đậu hũ là nguyên liệu không thể thiếu trong món chay ngày Tết. Bạn có thể làm đậu hũ sốt nấm hoặc sốt cà.

Đậu hũ cắt miếng, chiên sơ trong chảo chống dính cho vàng cạnh, sau đó cho vào sốt nấm (nấm xào với nước dùng, nước tương, tiêu) hoặc sốt cà chay, kho thêm vài phút cho thấm. Món này mềm, dễ ăn, rất hợp với trẻ nhỏ và giúp bữa chay đủ đạm.

6. Bún xào chay hoặc miến xào chay, linh hoạt cho bữa chính lẫn phụ

Bún hoặc miến xào chay có thể làm món chính hoặc món ăn thêm trong bữa. Trụng bún, miến cho mềm, để ráo, xào cùng nấm, cải, cà rốt, giá, đậu hũ trong chảo rộng đáy.

Xào ở lửa lớn, đảo nhanh tay để sợi không bết. Nêm nước tương, hạt nêm chay, tiêu, chút dầu mè. Rắc thêm đậu phộng rang, rau thơm trước khi dọn. Đây là món chay ngày Tết rất tiện khi nhà có đông người, dễ tăng giảm khẩu phần.

7. Lẩu nấm chay, quây quần ấm cúng

Nếu cả nhà thích ngồi quanh nồi lẩu, hãy thêm lẩu nấm chay vào thực đơn. Nước lẩu là nước dùng rau củ, thêm sả, gừng, cà chua, nấm hương, nấm rơm, bắp ngọt, đậu hũ, rau xanh.

Dùng nồi lẩu đáy dày để nước sôi nhẹ, không tràn, giữ nóng lâu. Lẩu nấm chay phù hợp cho các buổi họp mặt bạn bè, họ hàng, vừa ấm, vừa nhẹ bụng hơn lẩu mặn.

8. Rau củ luộc chấm kho quẹt chay, đơn giản mà “gây nghiện”

Rau củ luộc chấm kho quẹt chay nhìn qua thì đơn giản nhưng lại rất “gây nghiện”. Bạn có thể luộc đậu bắp, bông cải, cà rốt, bí, mướp, bầu… chín tới để giữ màu đẹp và độ giòn.

Kho quẹt chay nấu từ nước tương, đường, tiêu, ớt, hành baro phi thơm, thêm nấm băm nếu muốn sệt hơn. Đây là món chay ngày Tết lý tưởng cho người muốn giữ dáng, ăn thanh mà vẫn đậm vị.

9. Bánh chưng chay hoặc bánh tét chay, giữ trọn hương vị Tết

Bánh chưng, bánh tét chay sử dụng nhân đậu xanh, nấm, hạt sen, không có thịt mỡ.

Bạn có thể tự gói bánh cùng gia đình hoặc mua sẵn tại nơi uy tín rồi hấp nóng lại trong nồi lớn. Cắt bánh thành miếng, ăn kèm dưa món, củ kiệu, kết hợp cùng các món chay ngày Tết khác là đã đủ cảm giác “Tết” mà không quá nặng bụng.

10. Xôi gấc chay hoặc xôi hạt sen chay, no đủ, may mắn

Xôi gắn với hình ảnh no đủ, sung túc. Trong mâm món chay ngày Tết, bạn có thể chọn xôi gấc (màu đỏ may mắn) hoặc xôi hạt sen (thanh mát).

Nếp ngâm mềm, trộn với gấc chín hoặc hạt sen, đồ chín trong xửng hoặc nồi hấp. Xôi có thể để ở giữa mâm, ăn kèm gỏi, món kho, rau củ luộc, vừa đẹp mắt, vừa tròn ý nghĩa.

Gợi ý 2 thực đơn chay ngày Tết dễ áp dụng

Bạn đã có danh sách 10 món chay ngày Tết, dưới đây là 2 thực đơn mẫu để dễ hình dung cách kết hợp.

Thực đơn 1, thanh đạm cho mùng 1 Tết

Phù hợp gia đình nhỏ, muốn ăn nhẹ:

• Gỏi ngó sen chay
• Nấm kho tiêu chay
• Canh nấm rau củ chay
• Đậu hũ sốt nấm
• Rau củ luộc chấm kho quẹt chay
• Xôi gấc chay hoặc xôi hạt sen

Thực đơn này ít chiên rán, ưu tiên canh, kho nhẹ, gỏi và rau. Bạn có thể sơ chế nguyên liệu trước, sáng mùng 1 chỉ mất ít thời gian nấu là xong.

Thực đơn 2, đủ vị đãi khách, không ngán

Khi có khách đến chơi hoặc gia đình đông người:

• Gỏi ngó sen chay
• Chả giò chay
• Bún xào chay hoặc miến xào chay
• Nấm kho tiêu
• Đậu hũ sốt cà chay
• Lẩu nấm chay
• Rau củ luộc chấm kho quẹt
• Bánh chưng chay

Mâm cơm này có đủ khai vị, món chiên, xào, kho, lẩu, tinh bột. Nhìn phong phú không kém mâm mặn, nhưng bữa ăn vẫn nhẹ, dễ tiêu hơn nhờ tỷ lệ rau củ, nấm, đậu phụ cao.

Dụng cụ nấu giúp món chay ngày Tết nhanh ngon, đỡ tốn sức

Khi chuẩn bị món chay ngày Tết, dụng cụ nấu là “trợ thủ” rất quan trọng. Nồi, chảo đáy dày, lớp phủ an toàn giúp món ăn chín đều, ít dính, ít cháy, giảm lượng dầu và thời gian chùi rửa.

Các dòng nồi ceramic, nồi chống dính, chảo sâu lòng của thương hiệu gia dụng Việt Nam như Kim Hằng được thiết kế riêng cho căn bếp Việt, phù hợp cả món mặn lẫn món chay. Nhờ truyền nhiệt đều, giữ nhiệt tốt, bạn có thể kho nấm, nấu lẩu, chiên chả giò, xào bún liên tục trong ngày Tết mà vẫn kiểm soát được chất lượng món ăn.

Khi bếp đã có bộ nồi chảo phù hợp, mẹ sẽ:

• Nấu nhanh hơn, ít đứng bếp hơn.
• Giảm dầu mỡ khi chiên xào.
• Rửa dọn nhẹ nhàng sau mỗi bữa.

FAQ – Câu hỏi thường gặp